Gamen in 3D - meningen en impressies van de E3
Vorige week vond hij weer plaats in Los Angeles. De E3, oftewel de grootste jaarlijks terugkerende videogamebeurs ter wereld. Zoals verwacht werden de kreten ‘3D’ en ‘toekomst van de videogames’ daar opvallend vaak in één adem uitgesproken. Gamejournalist Jurjen Tiersma was aanwezig om exclusief voor 3D TV Nieuws te onderzoeken hoe de stand van zaken is met betrekking tot ‘gamen in 3D’.
“3D-gaming? Nee daar leggen we dit jaar geen focus op,” zegt Paul Naber van Microsoft. We treffen hem in de rij voor de perspresentatie van Kinect, een accessoire voor de Xbox 360 die het mensen mogelijk maakt zonder controller maar met gebaren games te besturen. Dat is waar Microsoft het liefst over praat, als het de toekomst van gamen betreft.
“Wij denken dat het nog wel een paar jaar kan duren voordat er genoeg 3D TV’s zijn verkocht om 3D-gaming groot te maken,” meent Naber. “Eerlijk gezegd denk ik dat het meer iets is voor de volgende generatie consoles.”
Dat Sony dit jaar hoog inzet op 3D-gaming begrijpt Naber wel: “Die willen natuurlijk gewoon hun eigen 3D TV’s verkopen.”
Een dag later vindt Sony’s persconferentie over de PlayStation 3 plaats. Het verbaast niemand dat er bij de ingang (passieve) 3D-brillen aan de massaal toegestroomde media worden uitgereikt. Het begin van de conferentie draait dan ook helemaal om gamen in 3D, met als hoogtepunt een demonstratie van het in Nederland ontwikkelde ‘first person’-schietspel Killzone 3, dat in HD3D kan worden gespeeld.
Als de aanwezigen hun brillen hebben opgezet, zien ze tijdens de demonstratie van Killzone 3D kogels, vonken, regendruppels en sneeuwvlokjes hun kant op komen in omgevingen met flinke diepte. Natuurlijk is de ervaring op het scherm van bioscoopformaat bij uitstek heftig. Maar tijdens een latere hands-on-sessie blijken de effecten ook op Sony’s Bravia 3DTV met shutter glasses goed stand te houden.
“Ik was zelf al overtuigd bij redelijke cleane games als Wipe-Out en Motorstorm in 3D,” zegt Thomas Blackmore van Sony, terwijl wij proberen met een jetpack in 3D te vliegen, wat overigens een adembenemende ervaring oplevert. “Maar als mensen Killzone 3 eenmaal in 3D hebben gezien, zijn ze verkocht.”
Ferry Brands van Electronic Arts is persoonlijk niet zo’n fan van 3D-gaming.
“Zelf wordt ik er altijd een beetje misselijk van,” zegt Brands. “Nee, niet duizelig, maar misselijk. Wat sommige mensen nog wel eens hebben als ze een game als Half-Life spelen, waarin de camera steeds snel wordt gedraaid. Maar voor mensen die daar geen last van hebben, gaat dit wel heel cool worden.” Voor die mensen maakt 3D volgens Brands de ervaring van EA’s eigen 3D-first person shooter Crysis 2 nog intenser, nog meeslepender.
“Je hebt je Dolby Surround, je hebt je grote tv, voeg daar 3D aan toe en je gaat er helemaal in op. Maar je moet er dus wel het type voor zijn.”
De first person shooter, waarin vanuit een eerstepersoons perspectief met een vizier in de diepte wordt gemikt, blijkt populair onder speluitgevers die willen demonstreren wat 3D aan de ervaring toevoegt. Dus is het weinig verbazingwekkend dat op de stand van concurrerende speluitgever THQ ook een shooter in 3D gespeeld kan worden. De manier waarop is wél een verrassing: zonder bril.
“Ziet er goed uit, toch?” vraagt Jürgen Stirnweis van THQ, wijzend naar de monitor met de vorig jaar verschenen shooter Metro 2033. Deze was op pc met bril al in 3D te spelen, maar blijkt nu ook geschikt gemaakt voor 3D-gamen op een tv, zonder bril. Na enig heen en weer bewegen voor het beeldscherm, moeten we beamen dat het verrassend goed werkt.
Wanneer je schuin voor de tv staat is het effect al redelijk overtuigend. Je ziet duidelijk dat de hand met het geweer zich op de voorgrond bevindt, en de omgeving meer de diepte ingaat. Maar eenmaal in de ‘sweet spot’, recht voor het beeldscherm, komt het 3D-effect helemaal tot leven. Daar komt de 3D-ervaring zelfs al een beetje in de buurt van de technieken mét een brilletje. Helaas mag Stirnweis niet zeggen naar wat voor tv we precies staan te kijken.
“Er staat ook geen merk op, zoals je ziet. Nee, het zijn geen prototypes, dat is overdreven. Maar het is wel gloednieuwe hardware. Verder mogen we er niets over communiceren.”
Stirnweis ziet de toekomst zonnig in, zowel voor gamen in 3D als voor 3DTV’s in het algemeen.
“Heel eerlijk, en op persoonlijke titel? Ik denk dat het gaat gebeuren. Mensen gaan mee in die ontwikkeling. Kijk, vijf jaar geleden zei iedereen: ach, mijn tv doet het nog, ik heb geen plasma of LCD nodig. Nu hebben we die dingen allemaal thuis staan, en kijken sommige van ons het WK voetbal al in Full HD. Ik denk dat dit soort evenementen, grote evenementen die over de hele wereld worden uitgezonden, of grote films zoals Avatar, echte mijlpalen zijn voor de 3D-ontwikkeling. En dat gaan grote 3D-games ook worden. Ik kan natuurlijk niet in de toekomst kijken, maar het zou me niet verbazen als over vijf jaar 3DTV’s net zo aanwezig zijn als LCD’s nu.”
Stirnweis heeft zelf nog geen 3DTV. “Nee, ik heb nu een heel leuke LCD en nog geen 3DTV. Maar ik denk er wel over eentje aan te schaffen. Ik vind het leuk om in die ontwikkelingen mee te gaan. En voor ons als gamers en filmliefhebbers heeft zo’n 3DTV natuurlijk ook echt toegevoegde waarde.”
Stirnweis denkt dat hij nog één of twee jaar zal wachten. “Dan gaat die LCD naar boven, naar de slaapkamer, en dan komt er wel een 3DTV. Tenminste: als die modellen zonder brilletje tegen die tijd een beetje betaalbaar zijn.”
Om achter de PC met een 3D-brilletje op te spelen vind Stirnweis geen probleem, want dan zit hij alleen. “Maar zit ik rond de tv met familie of vrienden, dan wil ik eigenlijk geen brillen nodig hebben. Dus de technologie die we nu hier hebben staan, zonder bril, geef ik een grote kans om door te breken. Eigenlijk wordt 3D zonder brilletjes pas echt interessant.”
Ook Nintendo ziet toekomst in 3D zonder brillen. Zoveel bleek alleen al toen tijdens Nintendo’s persconferentie foto’s van verward ogende mensen met getekende brillen werden getoond. Die weg gaat Nintendo dus niet bewandelen, was de overduidelijke boodschap. Vervolgens kwam Nintendo met dé grote openbaring van de E3: de 3DS. Deze geheel nieuwe portable console komt qua design grofweg overeen met de ‘oude’ Nintendo DSi, maar heeft een veel snellere processor en kan op het bovenste scherm de speler zonder brilletje van 3D-beelden laten genieten. Met overtuigende demo’s van Zelda, Nintendogs, Starfox, Metal Gear, Resident Evil en tientallen andere titels stal de 3DS in LA moeiteloos de show.
De focus op het bovenste scherm van de portable Nintendo 3DS betekent overigens niet dat Nintendo geen toekomst ziet in 3D-gaming op tv’s.
“Misschien dat we met de opvolger van de Wii (de huidige tv-console van Nintendo) ook wel de stap naar 3D zetten,” voorspelt Satoru Iwata, de directeur van Nintendo. “Dankzij 3D kunnen we beelden maken die de werkelijkheid dicht naderen. In de toekomst wordt 3D de mainstream van gamen. We wachten alleen tot de penetratie van 3DTV’s ver genoeg is toegenomen. We denken dat de juiste tijd is gekomen als het aantal 3DTV’s de grens van 30% van de gebruikte tv’s heeft overschreden.”
Vorige week bracht Microsoft een statement naar buiten waarin het aangaf dat minder dan een half procent van alle tv’s in de VS dit jaar 3DTV’s zijn. En dat het aantal 3DTV’s over drie jaar nog steeds niet hoger dan vijf procent zal zijn. Als deze aantallen een indicatie zijn, kan het dus nog wel even duren voordat Microsoft en Nintendo ook hun gewicht achter gamen op 3DTV’s gaan gooien.
Ondertussen timmert Sony stevig aan de 3D-weg die het met de PS3 in wil slaan: er zijn nu al vier 3D-games beschikbaar voor de PS3, en voor het eind van dit jaar worden daar nog eens twintig aan toegevoegd.
Thomas Blackmore van Sony verwacht dat de groei van het aantal 3DTV’s veel sneller zal gaan dan Microsoft inschat. Blackmore: “Alleen al omdat nieuwe tv’s straks standaard een 3D-optie zullen krijgen. Ik denk dat partijen die nu niet met 3D komen, de boot gaan missen.”


